Kennisbank

Wat is de Wet DBA eigenijk?

Wat is de wet DBA?

Op 1 mei 2016 is de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (wet DBA) in werking getreden ter vervanging van de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR).

Sinds 1 mei 2016

Met de invoering van de wet DBA op 1 mei 2016 werd de VAR afgeschaft. Hiervoor in de plaats zijn de modelovereenkomsten tussen de opdrachtgever en de zzp’er/opdrachtnemer gekomen. In de (door de Belastingdienst goedgekeurde) modelovereenkomsten maken opdrachtnemer en opdrachtgever samen afspraken over de uit te voeren opdracht en samenwerking. Zolang een opdrachtnemer en opdrachtgever zich tijdens de uitvoering van de opdracht (in de praktijk) houden aan de afspraken en inhoud conform deze modelovereenkomst is het een ‘werk buiten dienstbetrekking’. Op grond van deze overeenkomst gaat de Belastingdienst (achteraf) beoordelen of de opdrachtgever al dan niet loonheffingen moet inhouden. En premies werknemersverzekeringen en bijdrage Zorgverzekeringswet moet betalen.

Als een opdrachtgever een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst overeenkomt met de zzp’er/opdrachtnemer:

1. hoeft de opdrachtgever geen loonheffingen in te houden en premies werknemersverzekeringen en bijdrage Zorgverzekeringswet af te dragen;

2. is de zzp’er/opdrachtnemer niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen (WW, ZW en WIA).

De feitelijke werkzaamheden moeten worden uitgevoerd conform is overeengekomen in de modelovereenkomst. Als blijkt, dat dit niet het geval is én de belastingdienst toont aan dat sprake is van een echte of fictieve dienstbetrekking, moet de opdrachtgever alsnog loonheffingen inhouden en premies werknemersverzekeringen en bijdrage zorgverzekeringswet betalen.

Kenmerken loondienst/dienstbetrekking

  • persoonlijke arbeid verrichten;
  • gezag (leiding, toezicht en inhoudelijke instructies, maar ook bedrijfskleding en gereedschap);
  • beloning.

Als 1 van bovenstaande 3 kenmerken niet aanwezig is, dan is er sprake van ‘werk buiten dienstbetrekking’. Met andere woorden: vrije vervanging is een belangrijk kenmerk, de opdrachtnemer moet zich vrij kunnen laten vervangen, zonder eerst toestemming of overleg met de opdrachtgever te hebben. Gezag is ook een heel belangrijk kenmerk, waar ligt de grens tussen aanwijzingen en werkafspraken versus instructies en leiding. De opdrachtnemer moet zelf kunnen bepalen ‘hoe’ hij het werk uitvoert. De opdrachtgever mag wel aangeven ‘wat’ er moet gebeuren.

Geen boetes en naheffingen tot tenminste 1 juli 2018

Sinds de start van de wet DBA werd duidelijk dat de arbeidswetgeving niet meer past bij de huidige praktijk voor opdrachtgevers en opdrachtnemers. Het kabinet onderzocht daarom of de arbeidswetgeving herijkt kon worden. Inmiddels zijn de resultaten van dit ambtelijk onderzoek bekend en worden deze meegenomen in het formatieproces. Het is aan het nieuwe kabinet om daar keuzes in te maken. In ieder geval moeten opdrachtgevers en opdrachtnemers voldoende tijd krijgen om hun werkwijze zo nodig aan te passen. Daarom is de opschorting van de handhaving van de wet verlengd tot in ieder geval 1 juli 2018.